Mẹ mang nhóm máu Rh(-) âm cần lưu ý gì ?

Bất đồng nhóm máu giữa mẹ và con hay bất đồng nhóm máu Rh là hiện tượng xảy ra khi một người mẹ có nhóm máu Rh âm nhưng mang thai đứa con có nhóm máu Rh dương, điều này dẫn đến hiện tượng huyết tán – tình trạng nghiêm trọng đối với thai nhi nếu không được điều trị.

1. Tầm quan trọng của yếu tối Rh trong mang thai

Trên bề mặt tế bào hồng cầu có một loại protein gọi là yếu tố Rhesus (Rh). Bạn có nhóm máu Rh âm nếu các tế bào máu của bạn không có loại protein này.

Yếu tố Rh được di truyền từ cha mẹ sang con thông qua gen. Thai nhi có thể thừa hưởng yếu tố Rh từ bố hoặc mẹ. Khi một phụ nữ có Rh âm tính và thai nhi mang Rh dương tính, đó được gọi là bất tương hợp Rh. Thai kỳ của bạn có thể xảy ra một số vấn đề khi có bất tương hợp Rh xảy ra. Theo thống kê, tỉ lệ dân số có Rh âm rất ít, chỉ chiếm 6%. Do đó, khả năng một thai phụ Rh âm mang thai con Rh dương là rất cao.

Khi tế bào máu thai nhi mang Rh dương tính di chuyển vào máu mẹ có Rh âm tính, cơ thể cô ấy sẽ tạo ra các kháng thể chống lại yếu tố Rh, gọi là Rh-antibodies. Các kháng thể này có thể qua nhau thai và tấn công tế bào máu của thai nhi, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thậm chí tử vong cho thai nhi hoặc trẻ sơ sinh. Thiếu máu bào thai là vấn đề thường gặp nhất. Có nhiều mức độ thiếu máu tùy thuộc vào lượng kháng thể qua nhau thai nhiều hay ít. Trong một số trượng hợp nặng, thai nhi hoặc trẻ sơ sinh có thể chết vì thiếu máu.

Trong lần đầu tiên mang thai của một phụ nữ có Rh âm và bất tương hợp Rh, thai kỳ thường không xảy ra vấn đề gì. Nhưng nếu không được điều trị ở thai kỳ đầu tiên này, lần mang thai tiếp theo thai nhi sẽ gặp rủi ro rất cao. Tình trạng thiếu máu thai sẽ ngày càng nghiêm trọng dần ở những lần mang thai trong tương lai.

nhóm máu rh âm
Hệ nhóm máu Rh âm và Rh dương

2. Mẹ bầu cần làm gì để biết có Rh âm hay không?

Một xét nghiệm máu đơn giản được dùng để xác định nhóm máu ABO và tình trạng yếu tố Rh của bạn. Thông thường, xét nghiệm sẽ được thực hiện trong lần khám thai đầu tiên. Nếu bạn đã từng xét nghiệm và biết rõ tình trạng nhóm máu của mình, bạn không cần phải làm lại xét nghiệm.

3. Một số tình huống có thể khiến tế bào máu từ con truyền sang mẹ:

      • Quá trình chuyển dạ và sinh.
      • Bị chảy máu dưới màng đệm trong thai kỳ.
      • Khi thực hiện thủ thuật chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau.
      • Bị chấn thương vùng bụng khi mang thai.
      • Nạo phá thai, sảy thai hoặc thai ngoài tử cung.

4. Rh(-) âm có cần điều trị không?

Bạn cần được điều trị ngay từ lần mang thai đầu tiên. Mục tiêu của việc điều trị là ngăn cơ thể tạo ra kháng thể Rh. Bạn sẽ được tiêm một loại thuốc gọi là Globulin miễn dịch Rh. Đây là thuốc ngăn cơ thể tạo ra kháng thể (nếu cơ thể chưa tạo ra chúng).

Trường hợp thai kỳ diễn ra bình thường, bạn sẽ được tiêm thuốc 2 lần. Lần đầu ở khoảng tuần thứ 28 và lần 2 trong vòng 72 giờ sau sinh. Ngoài ra, bạn cũng có thể cần một liều Globulin miễn dịch Rh trong một số tình huống như:

      • Sau sảy thai, nạo hút thai hoặc thai ngoài tử cung.
      • Sau thủ thuật chọc ối, sinh thiết gai nhau.
      • Khi bạn bị chảy máu trong thai kỳ.
      • Chấn thương vùng bụng khi mang thai.

5. Mẹ bầu có Rh âm và không được điều trị ở lần mang thai đầu tiên thì lần mang thai sau có cần điều trị không?

Ở lần mang thai đầu tiên, cho dù là sảy thai, phá thai, thai ngoài tử cung hay sinh con đủ tháng, nếu không được điều trị với Globulin miễn dịch Rh, cơ thể bạn có khả năng đã tạo kháng thể.

Để biết cơ thể đã tạo kháng thể chưa, bạn sẽ được kiểm tra bằng một xét nghiệm máu khác, đó là xét nghiệm tìm kháng thể Rh.

Trong trường hợp đã có kháng thể, điều trị Globulin không còn giúp ích được nữa. Thai kỳ tiếp theo, con bạn sẽ có nguy cơ cao bị thiếu máu và các hậu quả của thiếu máu. Quản lý thai kỳ lúc này sẽ phức tạp và khó khăn hơn rất nhiều.

Do đó, lời khuyên dành cho bạn khi mang thai lần đầu tiên là khám thai sớm và xét nghiệm nhóm máu nếu trước đó chưa xác định. Nếu bạn có Rh âm, hãy tiêm Globulin miễn dịch Rh theo chỉ định của bác sĩ; kể cả trong trường hợp bỏ thai, sảy thai hay thai ngoài tử cung.

Phòng khám sản phụ khoa 43 Nguyễn Khang – Cầu Giấy hay còn được gọi là phòng khám bác sĩ Vĩ với tiền thân là phòng khám 89B dốc phụ sản Hà Nội và phòng khám 36 Trung Hòa là địa chỉ khám lớn và uy tín nhất Hà Nội. Với bề dày hoạt động trên 15 năm cùng đội ngũ y bác sĩ giỏi; giàu kinh nghiệm đến từ các viện sản lớn như bệnh viện Phụ sản Trung ương, bệnh viện Phụ sản Hà Nội… sẽ theo dõi và thăm khám để các chị em yên tâm về thai kỳ và sức khỏe của mình. Để đặt lịch khám, quý khách vui lòng truy cập TẠI ĐÂY; hoặc liên hệ zalo: 0342.318.318 để được hướng dẫn.

Bình luận